Euwe in Beverwijk

Het was mooi dat Euwe’s verovering van de wereldtitel de afgelopen tijd uitvoerig werd herdacht. De meeste kranten besteedden aandacht aan de Vader des Vaderlands van de schakers en het Max Euwe Centrum verzorgde een feestprogramma dat een 75-jarig jubileum waardig was.

Allicht zal Euwe’s succes over een paar weken ook bij de opening van het Tata Steel toernooi worden gememoreerd. Het is geen toeval dat de traditie van onze geliefde klassieker in 1938 begon. Dankzij Euwe’s schitterende succes in 1935 kreeg het schaken in Nederland in die periode een geweldige impuls.

Als winnaars van vier Hoogovenstoernooien hangen in de eregalerij de portretten van Euwe, Kortchnoi en Portisch naast elkaar. Je zou kunnen zeggen dat Euwe een kans heeft gemist. Zijn staat van dienst _ vier eerste prijzen in zeven toernooien _ is uitstekend, maar als hij wat vaker had meegedaan, zou hij waarschijnlijk ook vaker hebben gewonnen.

Euwe verdeelde zijn successen over twee decennia. Het was niet meer dan normaal dat hij in 1940 en 1942 de bescheiden invitatievierkampen van de prille Hoogovenstoernooien op zijn naam schreef. Verrassend is wel dat hij in het tussenliggende jaar na een daverende nederlaag tegen Cortlever de eer aan Wijnans moest laten.

Na de oorlog keerde Euwe pas in 1950 terug in Beverwijk. Uiteraard was hij de grote favoriet, maar hij won het toernooi niet. Nieuwkomer Hein Donner, vooraf door de pers als kandidaat voor de laatste plaats aangemerkt, vestigde zijn naam door met een score van 7 uit 9 Euwe en Rossolimo een punt voor te blijven.

In 1952 behaalde Euwe de mooiste van zijn vier Hoogovensoverwinningen. Met 7,5 uit 9 was hij negen niet bijster geïnspireerde concurrenten ruim de baas. Tweede prijswinnaar O’Kelly moest twee punten toegeven op Euwe, Donner werd laatste met 3 uit 9. `Over Donner zullen we maar zwijgen’, schreef het Tijdschrift van de KNSB.

Nog tweemaal vereerde Euwe het toernooi met zijn deelname. In 1953 speelde hij een bescheiden rol, maar bij zijn laatste optreden in 1958 was hij tijdens het eerste deel van het toernooi weer ouderwets op dreef. Lang had hij de leiding, maar in de twee slotronden ging het nog bijna helemaal mis.

Euwe verloor van O’Kelly en hij had ook de laatste Hoogovenspartij van zijn leven tegen Matanovic moeten verliezen. Nadat hij op wonderbaarlijke wijze met remise was ontsnapt, bleek hij bij de eindafrekening naast Donner op de eerste plaats te zijn geëindigd Afscheid nemen van Hoogovens met een toernooizege, het is niet iedereen gegeven.

Zoals gezegd, Euwe’s overwinning in 1952 was de mooiste van de vier, Zo geconcentreerd speelde hij dat hij tijdens zijn partij met Fuderer het remiseaanbod van zijn tegenstander niet hoorde. Na afloop verontschuldigde Euwe zich: `Als ik het gehoord had, was ik er wel mee akkoord gegaan’. Dat was een schrale troost voor Fuderer, want Euwe had de partij al gewonnen.

(1) Fuderer,A - Euwe,M [C84]
Beverwijk (5), 16.01.1952

1.e4 e5 2.Nf3 Nc6 3.Bb5 a6 4.Ba4 Nf6 5.0-0 Be7 6.d4 exd4 7.Re1 b5 8.e5 Nxe5 9.Nxe5 bxa4 10.Qxd4 0-0 11.Qxa4 Rb8 12.Nd3 Nd5 13.Bd2 Bf6 14.Nc3 Nxc3 15.Bxc3 Bxc3 16.bxc3 d6 17.Re3 Rb5 18.Rg3 Qf6 19.Qc4 Bf5 20.Qxc7 Rc8 21.Qa7 Qxc3 22.Rf1 Qxc2 23.Qxa6 Rb1 24.Ne1 Qd2 25.Re3 h6 26.h3

26...Rcc1 27.g4 Rxe1 28.Rexe1 Rxe1 29.gxf5 Qg5+ 30.Kh1 Rxf1+ 31.Qxf1 Qxf5 32.Qc4 Qxf2 33.a4 d5 34.Qc8+ Kh7 35.Qa6 Qf3+ 0-1

Play the game below: